рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдПрд╡рдВ рд╕рдореАрдХрд░рдг

ЁЯзк рдЕрдзреНрдпрд╛рдп 1: рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг, рдЕрдкрдЪрдпрди рдПрд╡рдВ рд░реЗрдбреЙрдХреНрд╕ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ (Oxidation, Reduction and Redox Reaction) | рдХрдХреНрд╖рд╛ 10 рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рд╣рд┐рдВрджреА рдиреЛрдЯреНрд╕

тЬи рдЗрд╕ рдЕрдзреНрдпрд╛рдп рдореЗрдВ рд╣рдо┬а рд╕реАрдЦреЗрдВрдЧреЗ – рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг, рдЕрдкрдЪрдпрди рдПрд╡рдВ рд░реЗрдбреЙрдХреНрд╕ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ (Oxidation, Reduction and Redox Reaction), рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ (Oxidation Number), рдЕрдкрдЪрд╛рдпрдХ (Reducing Agent) рдФрд░ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд╛рд░рдХ (Oxidising Agent) рдХреЛ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдЬрд╛рдиреЗрдВрдЧреЗред

ЁЯФе┬а рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг (Oxidation)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рдЬрд┐рд╕ рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдореЗрдВтАФ

тЬЕ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рдЬреБрдбрд╝рддреА рд╣реИ (Addition of Oxygen)

тЬЕ рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рд╣рдЯрддреА рд╣реИ (Removal of Hydrogen)

тЬЕ рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдиреЛрдВ рдХрд╛ рддреНрдпрд╛рдЧ рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИ (Loss of Electrons)

рдЙрд╕реЗ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг (Oxidation) рдХрд╣рддреЗ рд╣реИрдВред

тЭДя╕П рдЕрдкрдЪрдпрди (Reduction)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рдЬрд┐рд╕ рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдореЗрдВтАФ

тЬЕ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рд╣рдЯрддреА рд╣реИ (Removal of Oxygen)

тЬЕ рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рдЬреБрдбрд╝рддреА рд╣реИ (Addition of Hydrogen)

тЬЕ рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдиреЛрдВ рдХреА рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрд┐ рд╣реЛрддреА рд╣реИ (Gain of Electrons)

рдЙрд╕реЗ рдЕрдкрдЪрдпрди (Reduction) рдХрд╣рддреЗ рд╣реИрдВред

ЁЯУШ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рдФрд░ рдЕрдкрдЪрдпрди рдореЗрдВ рдЕрдВрддрд░

S.NO. ЁЯФ╕ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг (Oxidation) ЁЯФ╕ рдЕрдкрдЪрдпрди (Reduction)
1 тЬФя╕П рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рдХрд╛ рдЬреБрдбрд╝рдирд╛ тЬФя╕П рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рдХрд╛ рд╣рдЯрдирд╛
2 тЬФя╕П рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рдХрд╛ рд╣рдЯрдирд╛ тЬФя╕П рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рдХрд╛ рдЬреБрдбрд╝рдирд╛
3 тЬФя╕П рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдиреЛрдВ рдХрд╛ рддреНрдпрд╛рдЧ тЬФя╕П рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдиреЛрдВ рдХреА рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрд┐
4 тЬФя╕П рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдмрдврд╝рдирд╛ тЬФя╕П рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдШрдЯрдирд╛

рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

ЁЯСЙрдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг

Cu (рддрд╛рдВрдмрд╛) + OтВВ (рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди) тЖТ CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб)

┬арддрд╛рдВрдмреЗ рдореЗрдВ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рдЬреБрдбрд╝реА тЖТ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг

ЁЯСЙрдЕрдкрдЪрдпрди

CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + HтВВ (рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди) тЖТ Cu (рддрд╛рдВрдмрд╛) + HтВВO (рдЬрд▓)

┬аCuO рд╕реЗ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рд╣рдЯ рдЧрдИ тЖТ рдЕрдкрдЪрдпрди

ЁЯФД рд░реЗрдбреЙрдХреНрд╕ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ (Redox Reaction)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рдЬрд┐рд╕ рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдореЗрдВ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рдФрд░ рдЕрдкрдЪрдпрди рджреЛрдиреЛрдВ рдПрдХ рд╕рд╛рде рд╣реЛрддреЗ рд╣реИрдВ, рдЙрд╕реЗ рд░реЗрдбреЙрдХреНрд╕ рдЕрднрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ (Redox Reaction) рдХрд╣рддреЗ рд╣реИрдВред

рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + HтВВ (рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди) тЖТ Cu (рддрд╛рдВрдмрд╛) + HтВВO (рдЬрд▓)

ЁЯСЙ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг: HтВВ тЖТ HтВВO

ЁЯСЙ рдЕрдкрдЪрдпрди: CuO тЖТ Cu

рдЕрдиреНрдп рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

тЬЕ ZnO (рдЬрд┐рдВрдХ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + C (рдХрд╛рд░реНрдмрди) тЖТ Zn (рдЬрд┐рдВрдХ) + CO (рдХрд╛рд░реНрдмрди рдореЛрдиреЛрдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб)

тЬЕ MnOтВВ (рдореИрдВрдЧрдиреАрдЬ рдбрд╛рдЗрдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + 4HCl (рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдХреНрд▓реЛрд░рд┐рдХ рдЕрдореНрд▓) тЖТ MnClтВВ (рдореИрдВрдЧрдиреАрдЬ рдХреНрд▓реЛрд░рд╛рдЗрдб) + 2HтВВO (рдЬрд▓) + ClтВВ (рдХреНрд▓реЛрд░реАрди)

тЪЦя╕П 4. рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ (Oxidation Number)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рдХрд┐рд╕реА рдпреМрдЧрд┐рдХ рдпрд╛ рдЖрдпрди рдореЗрдВ рдХрд┐рд╕реА рдкрд░рдорд╛рдгреБ рдкрд░ рдЙрдкрд╕реНрдерд┐рдд рдЖрд╡реЗрд╢ рдХреЛ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ (Oxidation Number) рдХрд╣рддреЗ рд╣реИрдВред

рдореБрдЦреНрдп рдмрд┐рдВрджреБ

тЬЕ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдмрдврд╝рдирд╛ тЖТ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг

тЬЕ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рдШрдЯрдирд╛ тЖТ рдЕрдкрдЪрдпрди

рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) рдореЗрдВ

ЁЯСЙ Cu рдХреА рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ = +2

ЁЯСЙ O рдХреА рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ = тАУ2

ЁЯЯв 5. рдЕрдкрдЪрд╛рдпрдХ (Reducing Agent)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рд╡рд╣ рдкрджрд╛рд░реНрде рдЬреЛ рдХрд┐рд╕реА рджреВрд╕рд░реЗ рдкрджрд╛рд░реНрде рдХрд╛ рдЕрдкрдЪрдпрди (Reduction) рдХрд░рд╛рддрд╛ рд╣реИ, рдЕрдкрдЪрд╛рдпрдХ (Reducing Agent) рдХрд╣рд▓рд╛рддрд╛ рд╣реИред

ЁЯСЙ рдпрд╣ рд╕реНрд╡рдпрдВ рдСрдХреНрд╕реАрдХреГрдд (рдЙрдкрдЪрдпрд┐рдд) рд╣реЛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред

ЁЯСЙ рдпрд╣ рджреВрд╕рд░реЗ рдкрджрд╛рд░реНрде рд╕реЗ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рд╣рдЯрд╛рддрд╛ рд╣реИ рдпрд╛ рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рдЬреЛрдбрд╝рддрд╛ рд╣реИред

рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + HтВВ (рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди) тЖТ Cu (рддрд╛рдВрдмрд╛) + HтВВO (рдЬрд▓)

ЁЯСЙ HтВВ рдЕрдкрдЪрд╛рдпрдХ рд╣реИ, рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ рдпрд╣ CuO рдХреЛ Cu рдореЗрдВ рдмрджрд▓рддрд╛ рд╣реИред

ЁЯФ┤ 6. рдСрдХреНрд╕реАрдХрд╛рд░рдХ (Oxidising Agent)

рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд╛ (Definition):

рд╡рд╣ рдкрджрд╛рд░реНрде рдЬреЛ рдХрд┐рд╕реА рджреВрд╕рд░реЗ рдкрджрд╛рд░реНрде рдХрд╛ рдСрдХреНрд╕реАрдХрд░рдг (Oxidation) рдХрд░рд╛рддрд╛ рд╣реИ, рдСрдХреНрд╕реАрдХрд╛рд░рдХ (Oxidising Agent) рдХрд╣рд▓рд╛рддрд╛ рд╣реИред

ЁЯСЙ рдпрд╣ рд╕реНрд╡рдпрдВ рдЕрдкрдЪрдпрд┐рдд рд╣реЛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред

ЁЯСЙ рдпрд╣ рджреВрд╕рд░реЗ рдкрджрд╛рд░реНрде рдореЗрдВ рдСрдХреНрд╕реАрдЬрди рдЬреЛрдбрд╝рддрд╛ рд╣реИ рдпрд╛ рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди рд╣рдЯрд╛рддрд╛ рд╣реИред

рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг

CuO (рдХреЙрдкрд░ рдСрдХреНрд╕рд╛рдЗрдб) + HтВВ (рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрди) тЖТ Cu (рддрд╛рдВрдмрд╛) + HтВВO (рдЬрд▓)

ЁЯСЙ CuO рдСрдХреНрд╕реАрдХрд╛рд░рдХ рд╣реИ, рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ рдпрд╣ HтВВ рдХреЛ HтВВO рдореЗрдВ рдмрджрд▓рддрд╛ рд╣реИред

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *